Impuruza ya dipolomasi muri Amerika y’Epfo: Hatanzwe umuburo ku ngaruka zishobora gukurikira ibihugu bihagarika umubano na Israel

Ari muri Puerto Rico, Dr. José Benjamín Pérez Matos yasesenguye uko ibintu bya politiki mpuzamahanga bihagaze muri Amerika y’Epfo, anaburira ku ngaruka ibihugu bishobora guhura na zo igihe bifashe imyanzuro irwanya Leta ya Israel.

Cayey, Puerto Rico – 1 Ugushyingo 2023

Mu gihe isi yari iri mu bihe bikomeye by’umwuka mubi wa politiki nyuma y’ibyabaye ku wa 7 Ukwakira, Dr. José Benjamín Pérez Matos, Perezida wa La Gran Carpa Catedral, yatanze ubutumwa bukomeye ku myanzuro ya dipolomasi ibihugu bimwe byo muri Amerika y’Epfo byari bitangiye gufata ku kibazo cya Israel.

Mu ijambo rye, uyu muyobozi wo muri Puerto Rico yagarutse ku cyo yavuze ko ari uguhindura uburyo amakuru mpuzamahanga atangwa, aho — nk’uko yabisesenguye — hari kugeragezwa guhindura uruhare rw’impande ziri mu makimbirane. Yavuze ko hari inkuru zubakwa zerekana Israel nk’umunyabyaha cyangwa umuterankunga w’intambara, bikirengagiza inkomoko y’amakimbirane.

Dr. José Benjamín Pérez Matos yanagaragaje impungenge ku mpinduka za dipolomasi zari zitangiye kugaragara muri Amerika y’Epfo, cyane cyane nyuma y’icyemezo cya Bolivia cyo guhagarika umubano na Israel. Kuri iyo ngingo yavuze ati: “Nabonye ko Bolivia, kandi ntekereza ko hari n’ikindi gihugu cyari kigiye guhagarika umubano na Israel; sinzi niba byaramaze gukorwa. Binjiye mu kibazo gikomeye cyane!”

Nyuma y’uko icyo cyemezo cyemejwe, yakomeje asesengura agira ati: “Bolivia yahagaritse umubano na Israel.” Bisobanuye ko ibyo byose turi kubona uko biri kuba. Tekereza! Hagomba kuba hari impamvu izatuma bahura n’ingaruka bazahura na zo.”

Dr. José Benjamín Pérez Matos ntiyagarukiye gusa kuri Bolivia, ahubwo yaguye isesengura rye ku buryo ibihugu byo muri aka karere bihagaze ku kibazo cya Israel. Yavuze ko imyanzuro y’ububanyi n’amahanga ifatwa ku kibazo cya Israel atari ibintu bidafite ingaruka cyangwa bifatwa mu bwigunge, ahubwo ko bishobora kugira ingaruka zikomeye ku bihugu birebwa na yo.

Mu magambo ye yagize ati: “Twifuza ko Amerika y’Epfo itababara kandi itazahura n’ingaruka mbi cyane; ariko igihugu icyo ari cyo cyose gihagurukira kurwanya Israel, Ibyanditswe bivuga ngo: ‘Uzaguha umugisha azahabwa umugisha, kandi uzakuvuma azavumwa.’”

Isesengura rye ryanagarutse ku bindi bihugu byo muri aka karere, cyane cyane Chile na Colombia, bitewe n’ibyemezo byabyo byo guhamagaza bambasaderi babyo bari muri Israel kugira ngo zigire inama na za Guverinoma zazo. Dr. José Benjamín Pérez Matos yabifashe nk’ikimenyetso cy’icyerekezo cya dipolomasi kiri gukwira mu karere, kandi ku bwe, ibyo bishobora guterwa n’igitutu mpuzamahanga kiri hanze y’akarere.

Mu buryo yabibonaga, iyi myitwarire y’ibihugu ishobora gutuma habaho ingaruka zikomeye ku bihugu biyifata. Yanaburiye ko uruhererekane rw’ibi byemezo bya dipolomasi rushobora guteza umwuka mubi no kongera umutekano muke muri Amerika y’Epfo.

Ubutumwa bwe bwa nyuma bwagaragaje impungenge nyamukuru ku ngaruka ibi byemezo bishobora kugira, atari gusa mu rwego rwa dipolomasi, ahubwo no ku hazaza ha politiki n’inyungu z’akarere ka Amerika y’Epfo muri rusange.